SURF: privacyrisico's Microsoft 365 Copilot blijven oranje

Copilot privacyrisico oranje

SURF oordeelde op 27 mei 2026 dat de privacyrisico's van Microsoft 365 Copilot oranje blijven. Tegelijk kunt u Claude nu gebruiken in Word, Excel, PowerPoint en Outlook. Daardoor ontstaat een echte keuze voor de AI-werkomgeving van publieke organisaties. Die keuze is niet alleen technisch. Het is ook een kwestie van governance, compliance en organisatieinrichting.

Waarom blijft het advies van SURF op oranje?

SURF baseert dit oordeel op de tweede update van de DPIA, opgesteld door Privacy Company in opdracht van SURF. Het advies richt zich op Nederlandse onderwijs- en onderzoeksinstellingen. De risico's en de manier van beoordelen zijn ook relevant voor gemeenten, semi-overheid en andere publieke organisaties.

Lees het nieuwsbericht van SURF of de toelichting op SURF Vendor Compliance.

Twee middelgrote risico's blijven staan:

  • Een Workplace Harms-filter dat organisaties niet kunnen aanpassen of uitzetten. Microsoft maakt de normen achter dit filter niet bekend. Gebruikers zien ook niet altijd duidelijk of een antwoord is tegengehouden.
  • Het bewaren van telemetrie- en servicegegevens tot 18 maanden. Die gegevens zijn gepseudonimiseerd, maar Microsoft legt onvoldoende uit waarom deze termijn nodig is en wanneer data eerder worden verwijderd.

Microsoft gaf op 31 maart 2026 een definitief antwoord. Dat veranderde de beoordeling niet. Voor directies betekent dit dat governance, leverancierskeuze en risicoacceptatie bewust belegd moeten worden. Eén leverancier voor alle AI vergroot de afhankelijkheid.

Wat biedt Claude in de Office-omgeving?

Claude, van het bedrijf Anthropic, werkt in Word, Excel, PowerPoint en Outlook. U houdt zelf de controle over wijzigingen. Zie Claude for Microsoft 365.

  • Elke wijziging is controleerbaar: bijgehouden wijzigingen in Word, gemarkeerde cellen in Excel, en concepten in Outlook die u zelf verstuurt.
  • Claude kan uw eigen sjablonen, kopstijlen en opmaak volgen, zodat documenten in de huisstijl blijven.
  • In juni 2026 waren Claude voor Excel, PowerPoint en Word beschikbaar in betaalde abonnementen, en Claude voor Outlook nog in bèta. Stand van zaken november 2026: Anthropic geeft aan dat Claude voor Excel, PowerPoint, Word én Outlook algemeen beschikbaar is op betaalde abonnementen (Pro, Max, Team en Enterprise).

Welk open alternatief geeft meer grip?

Een derde route is GovChat-NL of een vergelijkbare OpenWebUI-implementatie via een leverancier.

  • Dit zijn open-sourcetools. U kunt zelf het taalmodel kiezen, ook een open model dat lokaal of in de eigen omgeving draait.
  • Bij grote leveranciers is niet altijd duidelijk wat er met data gebeurt. Voor Copilot is er een publieke SURF-DPIA. Voor Claude is ons geen vergelijkbare, openbaar beschikbare DPIA bekend.
  • GovChat-NL met lokale modellen kan data binnen de eigen omgeving houden, ook bij gevoelige taken. Dat vraagt wel extra rekenkracht en beheer.

Waarom is dit belangrijk voor overheden?

Overheden verwerken gevoelige gegevens. Een oranje risico betekent dat u per toepassing een zorgvuldige afweging moet maken. Meerdere mogelijkheden verkleinen vendor lock-in. Dat past bij de wens om afhankelijkheid en geopolitieke risico's te spreiden. Alternatieven zoals GovChat-NL sluiten aan bij eisen rond governance en verantwoord AI-gebruik.

Alleen een andere tool kiezen is niet genoeg. Bain & Company stelt dat waarde ontstaat door te veranderen hoe werk wordt gedaan, inclusief besluitvorming en governance, niet door tools bovenop bestaand werk te leggen. Bijna 40% van de bedrijven die hun AI-kostenbesparing maten, bleef onder de 10%, terwijl zij 11% tot 20% als doel hadden. In de AI at Work-survey van BCG (juni 2026) blijft governance, zoals toezicht en verantwoordelijkheid, bovendien ver achter bij de techniek. Een verantwoorde keuze voor Copilot, Claude of een open platform vraagt daarom ook om procesherontwerp, duidelijke eigenaarschap en toetsing aan de AI-verordening, de OESO-principes en het NIST AI RMF.

Veelgestelde vragen

Geldt het oranje advies van SURF ook voor gemeenten?

Het rapport is geschreven voor het onderwijs en onderzoek. De twee openstaande risico's zitten in het product zelf. Daarom is het oordeel ook voor gemeenten en andere overheden een belangrijk signaal, maar het vervangt geen eigen DPIA.

Is Claude daarmee automatisch veiliger?

Nee. Claude biedt meer zichtbare controle in documenten, maar een vergelijkbare publieke DPIA ontbreekt voor zover bekend. Beoordeel elke leverancier op privacy, beheer, contracten, governance en de eigen use case, en toets dat ook aan de AI-verordening, met de AI-principes van de OESO en het NIST AI RMF als extra houvast.

Zoeken
Gerelateerde pagina's
Contactpersoon